Imendanska beseda

Svečanom akademijom pod nazivom „Kraljevsko Kraljevo“ obeleženo je 136 godina od kada je kralj Milan Obrenović podario gradu na Ibru kraljevsko ime. U programu je učestvovao hor „Sveti arhiđakon Stefan“ i pesnici Miloje Radović i Radoslav Premović. Sugrađanima je imendan grada čestitao gradnonačelnik dr Predrag Terzić, a besedu je kazivala Vesna Milojević, direktorka Istorijskog arhiva Kraljevo.

Iz srca Srbije, sa Kosova i Metohije, ka nama teče reka Ibar, uz čije su korito kroz vekove nastajale mnogobrojne bogomolje, rudnici, utvrđena mesta i gradovi. U tom bisernom nizu ponikao je i naš grad.

Njegova istorija se može  pratiti još o dalekog XIII veka, kada su Nemanjići, Stefan i Sava, sinovi Simeona Mirotočivog, osnovali i izgradili manastir Žiču. Blizina Žiče odredila je i istoriju grada, koji se od Rudo Polja, pa preko Karanovca, razvijao i postao Kraljevski grad. Bilo je to u vreme vladavine Milana Obrenovića, od 1868. do 1889. godine.

Između ova dva datuma Srbija je imala velika postignuća. Stekla je državnu nezavisnost i teritorijalno proširenje za četiri okruga 1878. godine na Berlinskom kongresu. Nešto kasnije, knez Milan Obrenović je Zakonom od 22. februara 1882. godine Kneževinu Srbiju proglasio Kraljevinom Srbijom, a sebe kraljem. Istoga dana objavljen je i Proglas: „Dragi moj narode“.

Iz dvorišta sedmovrate crkve, a uz reči da je Srbija doživela slavu Nemanjića, Karanovčani su pozvali kralja Milana da bude miropomazan u Žiči.

Obilazeći srpske gradove kralj Milan i kraljica Natalija u Karanovac su stigli 15. aprila, uz veličanstveni doček naroda.

Delegacija opštine Karanovac podnela je pisanu molbu kralju Milanu da Karanovac „zato što mu je tursko ime, drugačije nazove“.

Ukazom kralja Milana Obrenovića od 19. aprila 1882. godine Karanovac je promenio ime u Kraljevo, kao uspomenu na proglašenje Kraljevine Srbije i dolazak prvog krunisanog vladara posle Kosovske tragedije u ovu varoš. Karanovačka opština je proglašena Kraljevskom opštinom, a Karanovački srez Kraljevskim srezom.

Žitelji varoši bili su ponosni na svog kralja, svog kuma i samu varoš jer su prvi u čitavoj državi darivani kraljevskim imenom. Za sve njih ovaj događaj bio je veliki blagoslov.

Tako, krajem XIX veka naš grad koji je imao oko 5.000 stanovnika, sa važnim geostrateškim položajem, okružen rekama, sa izuzetnim urbanističkoarhitektonskim rešenjima, ukrašen Gospodar Vasinim konakom, Ratarskom školom, crkvom Sv. Trojice i mnogobrojnim trgovačkim i zanatskim radnjama, postao je kulturna metropola Kraljevine Srbije.

U svojoj istoriji naš grad je imao svetlih momenata, uspona i napredka, ali i momente mraka, propadanja i stradanja. No nikada, nikada momente sramote.

Danas ovaj grad, treba čuvati, voleti i izgrađivati u jedan savremeni centar srpske tradicije i duhovnosti.

Pradedovski zavet obavezuje sve sadašnje i buduće generacije da ostanu u svome gradu, da svojim radom i znanjem pokažu koliko je Srbija snažna i moćna. Zato sačuvajmo Srbiju u Kraljevu, dok vekovi teku Ibarskom dolinom i u njoj stražare srpske svetinje.

Naš Kraljevski grad na slavnoj prošlosti gradi svoju modernu budućnost!!!